W dniach 26-28 września 2025 r. odbył się wyjazd studyjny do województwa lubuskiego zrealizowany przez Łódzki Ośrodek Doradztwa Rolniczego z siedzibą w Bratoszewicach w ramach operacji pn. „Przydomowa uprawa winorośli jako sposób na dodatkowe źródło dochodu w gospodarstwie” wpisanej do Planu operacyjnego KSOW+ na 2025 rok.

Celem operacji było zapoznanie uczestników z kompleksową wiedzą na temat uprawy winorośli i założenia winnicy w polskich warunkach klimatycznych. Projekt miał na celu pokazać, że wyroby wina z produkcji własnych surowców mogą stać się dodatkowym źródłem dochodu w gospodarstwie i wspierać lokalną społeczność.

W trakcie trzydniowego wyjazdu grupa 40 uczestników z województwa łódzkiego miała okazję odwiedzić pięć winnic znajdujących się nieopodal Zielonej Góry.

Pierwsza wizyta studyjna odbyła się w Winnicy Cantina w Mozowie,  w regionie o wielowiekowej tradycji winiarskiej. Winnica rozpościera się na 3,3  hektarowym areale, a dominującymi tu odmianami są: Riesling, Pinot Gris, Bianca, Rondo, Regent, Dornfelder, Sauvignon Blanc i Hibernal.

Kolejną winnicą, którą odwiedzili uczestnicy była Winnica Pod Winną Górą w Cigacicach. Gospodarstwo zajmuje pół hektara idealnych gleb pod uprawę krzewów winorośli. Zasadzone są tutaj odmiany winorośli, takie jak: riesling, johanniter, solaris, pinot gris, regent, rondo. Wina wytwarzane Pod Winną Górą zostały docenione na licznych konkursach, zarówno w kraju, jak i za granicą.

Następnie grupa udała się do Winnicy Julia w Starym Kisielinie. Na terenie winnicy nasadzono ponad 1300 krzewów szlachetnych winorośli: Pinot Noir, Dornfelder, Regent, Chrupka, Silvaner, Gewürztraminer, Solaris, Kernling czy Veltliner. Wyróżnikiem winnicy w sensie atrakcji turystycznej jest Park Miniatur Historycznych Obiektów Winiarskich. Jest to 5 obiektów wykonanych technikami modelarską i rzeźbiarską, które w miniaturze przedstawiają obiekty architektoniczne zbudowane w czasach winiarskiej świetności dawnego Grünbergu.

Kolejna wizyta studyjna odbyła się w Winnicy Miłosz, w miejscowości Łaz położonej na wschodniej, bardzo malowniczej części Wału Zielonogórskiego, gdzie tradycje uprawy winorośl mają kilkusetletnią historię. Winnica Miłosz może poszczycić się szlachetnymi winami ze starych odmian, takich jak Pinot Noir, Traminer, Pinot Gris czy Karmazyn uprawianych tutaj co najmniej od XVI wieku, ale nie stroni też od nowszych szczepów: Devina, Zweigelta, Dornfelera, Aliberneta.

Piąta i ostatnia wizyta odbyła się w Winnicy na Leśnej Polanie w Zaborze. Na obszarze 1 ha rośnie 18 odmian przerobowych tj. ok. 5000 krzewów. Głównie uprawiane odmiany to: Pinot Blanc, Pinot Gris, Muskat Morawski, Solaris, Portugieser, Zweigeltrebe, Cabernet Cortis.

Wizyty studyjne w winnicach były okazją do zapoznania się z różnymi odmianami winorośli i sposobami ich uprawy. Właściciele winnic w fachowy sposób omówili proces produkcji wina, od uprawy winorośli po degustacje gotowych produktów. Uczestnicy mogli zobaczyć, jak działa nowoczesne gospodarstwo winiarskie, spróbować różnych rodzajów polskich win i pozyskać wiedzę o produkcji wina, a także o regionalnej kulturze i tradycji, z której może wywodzić się dana winnica.

Uczestnicy wyjazdu studyjnego wzięli także udział w corocznym święcie lokalnego winiarstwa- Winobraniu w Winnicy Samorządowej w Zaborze. W programie wydarzenia znalazły sie m.in.: korowód winobraniowy, pokaz tłoczenia winogron oraz jarmark winiarski. 

Ostatniego dnia wyjazdu, podczas wizyty w Lubuskim Centrum Winiarstwa w Zaborze zrealizowane zostały wykłady:

•             „Jak założyć przydomową winnicę?”

•             „Uprawa, nawożenie i pielęgnacja winorośli w polskich warunkach klimatycznych.”

•             „Produkcja wina – od tradycji po innowacyjność.”

Uczestnicy wykładów mieli możliwość zdobycia wiedzy i umiejętności na temat samodzielnego zakładania, prowadzenia i rozwijania przydomowej winnicy.

Jak mogli się przekonać uczestnicy wyjazdu, rozwój winiarstwa w Polsce opiera się przede wszystkim na działalności niewielkiej bądź średniej wielkości winnicy, łączącej wyrób wina z własnych winogron z dodatkową działalnością dochodową. Gospodarstwa winiarskie często opierają się na trzech sferach działalności: uprawie winorośli, produkcji wina i sprzedaży bezpośredniej wina w połączeniu z enoturystyką. Uprawa winorośli i winiarstwo to dziedziny, które cieszą się w Polsce coraz większym zainteresowaniem. Sprzyjają temu stopniowe ocieplanie klimatu Polski oraz pojawienie się w uprawie nowych odmian bardziej przystosowanych do warunków polskiego klimatu. 

Operacja dofinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Schematu II Pomocy Technicznej Planu Strategicznego Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027.

Instytucja Zarządzająca Planem Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027-Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.