Normy i wymogi warunkowości w rolnictwie – obowiązki rolników w 2025 roku

Od 2023 roku wszyscy rolnicy ubiegający się o płatności bezpośrednie oraz inne formy wsparcia w ramach Wspólnej Polityki Rolnej muszą spełniać zasady warunkowości. Obejmuje ona zestaw norm dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska (GAEC) oraz wymogów podstawowych w zakresie zarządzania (SMR). Celem tych zasad jest promowanie zrównoważonego gospodarowania, ochrona środowiska, klimatu oraz dobrostanu zwierząt.

Czym jest warunkowość?

Warunkowość to system zasad, których przestrzeganie jest warunkiem uzyskania pełnego wsparcia finansowego z funduszy unijnych. Oznacza to, że każda działka rolna powinna być utrzymywana w dobrej kulturze rolnej, z poszanowaniem wymogów środowiskowych i klimatycznych.

W skład warunkowości wchodzą dwa główne elementy:

• GAEC (Good Agricultural and Environmental Conditions) – normy dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska,
• SMR (Statutory Management Requirements) – wymogi podstawowe w zakresie zarządzania.

Najważniejsze normy GAEC

Rolnicy są zobowiązani m.in. do:

• utrzymania trwałych użytków zielonych (GAEC 1),
• ochrony torfowisk i terenów podmokłych (GAEC 2),
• właściwego gospodarowania resztkami pożniwnymi i ograniczenia spalania (GAEC 3),
• zapobiegania erozji poprzez zachowanie pokrywy roślinnej na gruntach ornych w określonych terminach (GAEC 6),
• stosowania zmianowania lub dywersyfikacji upraw (GAEC 7),
• pozostawiania obszarów nieprodukcyjnych, takich jak miedze, pasy kwietne czy ugory (GAEC 8).

Wymogi SMR

Wymogi podstawowe w zakresie zarządzania obejmują przepisy dotyczące:

• ochrony środowiska i wód przed zanieczyszczeniem azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych,
• zdrowia i dobrostanu zwierząt gospodarskich,
• identyfikacji i rejestracji zwierząt,
• zasad stosowania i przechowywania środków ochrony roślin oraz nawozów naturalnych.

Kontrole i konsekwencje

Przestrzeganie norm i wymogów warunkowości jest monitorowane przez właściwe instytucje. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, rolnik może zostać objęty redukcją płatności, a w poważniejszych przypadkach – utracić część wsparcia finansowego. Dlatego tak istotne jest bieżące śledzenie zmian w przepisach oraz korzystanie z pomocy doradców rolniczych.

Doradztwo i wsparcie

Powiatowy Zespół Doradztwa Rolniczego w Bełchatowie przypomina, że przestrzeganie zasad warunkowości to nie tylko obowiązek, ale także element nowoczesnego, zrównoważonego gospodarowania. Doradcy PZDR służą pomocą w interpretacji przepisów, przygotowaniu dokumentacji oraz dostosowaniu gospodarstw do obowiązujących wymogów.