Wokół prowadzenia ewidencji środków ochrony roślin w formie elektronicznej narosło wiele wątpliwości. Wielokrotnie przesuwany termin wejścia w życie tego obowiązku ostatecznie zakłada, że od 1 stycznia 2027r. ewidencja elektroniczna stanie się faktem. Aplikacja do prowadzenia zapisów w formie elektronicznej ma być udostępniona na znanym z ostatnich naborów takich jak dopłaty do paliwa rolniczego i nawozów, portalu rolnika. System przygotowywany we współpracy z Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ma automatycznie pobierać część danych, które rolnik przekazuje już we wniosku o płatności bezpośrednie. Dzięki temu użytkownik nie będzie musiał ponownie wpisywać m.in. numerów działek. W aplikacji mają pojawić się także rozwijane listy środków ochrony roślin, dostosowane do rodzaju upraw.
Nie od dziś wiadomo, że obowiązek prowadzenia ewidencji środków ochrony roślin dotyczy wszystkich użytkowników profesjonalnych (rolników, sadowników, ogrodników, firm usługowych) bez progów minimalnej powierzchni gospodarstwa. Czas przechowywania ewidencji przez okres 3 lat również nie jest niczym nowym. Nazwa środka, dawka, data i powierzchnia zabiegu, roślina uprawna to podstawowe informacje jakie muszą być zawarte w papierowej oraz nowej elektronicznej ewidencji. Jednak nadal dość niejasna jest sprawa z kodami EPPO rośliny uprawnej, czy jej fazą wzrostu w skali BBCH. Ostatnie zapowiedzi ministerstwa rolnictwa pozwalają na stwierdzenie, że przynajmniej na początku kody EPPO i skala BBCH rośliny będą uzupełniane przez rolnika na zasadzie dobrowolności.
Najnowszy projekt rozporządzenia zawiera również bardzo istotne zmiany jeśli chodzi o tzw. okres przejściowy, który zakłada czasowe złagodzenie sankcji dla rolników, którzy od 1 stycznia 2027r. nie będą prowadzić dokumentacji stosowanych środków ochrony roślin w wymaganym formacie elektronicznym. Zgodnie z projektem, od początku 2027r. do końca 2029r. w przypadku naruszenia obowiązku dotyczącego elektronicznej formy dokumentacji organy kontrolne miałyby poprzestawać na środkach oddziaływania wychowawczego, takich jak pouczenie czy ostrzeżenie, zamiast nakładać grzywnę. Warto zauważyć, że odstąpienie od grzywny będzie możliwe, jeżeli rolnik nie prowadzi ewidencji elektronicznej, ale prowadzi i przechowuje dokumentację w innym formacie. Inaczej wyglądałaby sytuacja w przypadku całkowitego braku ewidencji. Zgodnie z proponowaną poprawką, rolnik nieprowadzący ani nieprzechowujący dokumentacji w żadnej formie nie mógłby skorzystać z tego szczególnego złagodzenia sankcji.
Na grudzień 2026r. zaplanowano rozpoczęcie szkoleń dla rolników w temacie prowadzenia elektronicznej ewidencji środków ochrony roślin, realizowanych przy udziale ośrodków doradztwa rolniczego oraz Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa.
Hubert Sierant